Ovo je sajt NCP (National Contact Point) organizacije o Sedmom okvirnom programu Evropske unije za istraživanje i tehnološki razvoj u Crnoj Gori.

11.03.09

Prof. dr Dušan Raonić - Bez prakse nema nauke

Tehnologija se u oblasti energetske elektronike razvija velikom brzinom. Stoga se oni koji teze stalnom potvrdjivanju i napredovanju u nauci ne mogu oslanjati samo na teoriju i kompjuterske simulacije. Kako ovdasnja privreda ne obezbjedjuje uslove za bavljenje naukom na visem nivou i provjeru novih rjesenja u praksi, cesto se kao jedina mogucnost nudi odlazak u inostranstvo. Prof. dr Dusan Raonic je jedan od naucnika koji su se sa Univerziteta Crne Gore otisnuli u svijet:
“Situacija pocetkom 90-ih doprinijela je da privremeno odem i pokusam da znanje i uglavnom teorijski istrazivacki rad primijenim u industrijskim istrazivanjima vodecih svjetskih kompanija. Izbor je bio Kanada, a novcane nevolje (inflacija, plata koja je bila obezvrijedjena za nepunih par sati) bitno su doprinijele da donesem odluku o odlasku”.
Prve cetiri godine je, koristeci podrsku Nacionalnog istrazivackog savjeta Kanade, proveo u razvojnoj laboratoriji RockÞell Automation/Allen BradleÚ, jedne od najvecih svjetskih kompanija za industrijsku automatiku. Tamo je radio na trzisno orijentisanim projektima razvoja novih pretvaraca zasnovanih na poluprovodnickim tehnologijama. Sa timovima konkurentskih firmi iz Evrope (ABB) i Japana (Tosiba) dosao je do znacajnih rezultata u primjeni novih poluprovodnickih komponenti - IGCT (Integrated Gate Commutating ThÚristor).
Nastavljajuci projekat, RockÞell Automation se na sajmu u Hanoveru predstavio sa vec prepoznatljivim pretvaracem za startovanje motora naizmjenicne struje na srednjem naponu. Poslije sest godina, i dalje je lider na svjetskom trzistu u oblasti upravljanja motorima.
“Kao dio tima, dosao sam do znacajnih rezultata  u oblasti energetske elektronike: USA patent, proizvod prepoznat na svjetskom trzistu, dvije godine zaredom priznanje za inovaciju RockÞell Automation, poziv na panel sekciju o industrijskim istrazivanjima Instituta elektroinzenjera i elektronicara (IEEE), radovi na IEEE konferencijama i IEEE casopisu, Godisnja nagrada za inovaciju RockÞell Automation...”
Na podgoricki Elektrotehnicki fakultet vratio se skolske 1998/99. godine. Ispostavilo se - privremeno:
“Nastavu iz energetske elektronike sam organizovao tako da su studenti bili stalno angazovani - i na predavanjima i kroz obavezne domace radove i testove (simulacije raznih topologoja na racunaru), tako da je krajnji ispit bio samo dio ukupne ocjene. Novosti vezane za kompjutersku simulaciju i prakticni primjeri doprinijeli su da nastava bude dobro posjecena a studenti u potpunosti angazovani. Poslije bombardovanja nase zemlje 1999, odlucio sam da jos neko vrijeme ostanem vani”.
Prema uvjerenju profesora Raonica, nas obrazovni sistem je pretpostavljao da ce svi upisani studenti nastaviti postdiplomske studije, pa se i desavalo da veliki procenat ne zavrsi fakultet:
“Zahtijevali smo mnogo vise znanja i rada nego sto je bilo potrebno za diplomiranog inzenjera. Sa ovim promjenama, obrazovace se strucnjaci potrebni privredi a najbolji ce nastaviti usavrsavanje, samim tim i procenat prolaznosti na redovnim studijama ce se povecati”.
Trazeci nove istrazivacke izazove, po dobijanju licence profesionalnog inzenjera (P. Eng) pocinje da radi kao konsultant kanadske Nacionalne kompanije za nuklearne elektrane (Atomic EnergÚ Canada Ltd) na projektu kod PoÞer Generation, proizvodne jedinice Elektroprivrede Ontario.
“U sklopu tog projekta, specijalni suguronosni sistem elektrane je osposobljen da u slucaju neocekivanog incidenta unutar reaktora elektranu dovede u stanje garantovane sigurnosti, sto je bio uslov da elektrana dobije licencu za rad u narednih pet godina. Rad  na tom projektu donio je  sasvim novo iskustvo: osim strucnih problema sa kojim se srece svaka elektroprivreda, trebalo se baviti i vodjenjem projekta, organizovati da se u predvidjenom roku zavrsi sa raspolozivim kadrom i sredstvima”.
Kad je o povratku rijec, za ovog profesora i naucnika nema dileme:
“Planiram da se na Univerzitet vratim tokom skolske 2007/08. Naravno, ako bude potrebe i interesovanja za moje angazovanje. Sto se novina tice, mislim da bi bilo dobro razmisliti o nekim ovdasnjim iskustvima - pokusati ukljuciti studente tokom studija (projekti, obavezna tri mjeseca godisnje rada u kompanijama) u prakticne probleme”.
D. Batricevic
________________________________________
Dusan Raonic (Zabljak, 1955) zavrsio je osnovnu i srednju skolu u Niksicu, a Elektrotehnicki fakultet u ondasnjem Titogradu. Magistrirao na Elektrotehnickom fakultetu u Beogradu, doktorirao na Elektrotehnickom fakultetu u Podgorici u oblasti energetske elektronike. Radio kao asistent pripravnik, asistent, docent i vanredni profesor na Elektrotehnickom fakultetu u Podgorici. Kao stipendista IREX-a boravio skolsku 1986/87 na Worcester Politechnic Institute, Worcester, USA. Objavljuje radove u domacim i stranim casopisama, ucestvuje na znacajnim medjunarodnim skupovima. Ozenjen, troje djece.
________________________________________
POZIV NA SARADNJU
Rubrika “Naucna dijaspora” je zamisljena kao svojevrsna spona naucnika koji su minulih godina napustili Univerzitet Crne Gore i otisli u inostranstvo i njihovih kolega u ovdasnjim nastavno-naucnim institucijama. Redakcija “Prosvjetnog rada” je zahvalna svima koji ce nam pomoci u njenom osmisljavanju. E-posta: obrazovanje@yahoo.com


U fokusu

Otvoreni novi konkursi u FP7 za 2012. godinu. Opširnije

-------------------------

Preporučujemo pridruživanje FP7 grupi na LinkedIn 
...diskusije, pronalaženje projektnih partnera, brza pomoć korisnika...

--------------------------

Upitnik o snagama i slabostima istraživačkog sistema

--------------------------

Poziv svim istraživačima da se registruju u bazi ocjenjivača EU projekata

--------------------------

Od januara 2008. Crna Gora je pridružena Sedmom okvirnom programu (FP7 Associated Country).

Naučna dijaspora

Prof. dr Mensur Dlakić - SREĆAN JE KO RANO OTKRIJE SEBE

Mensur Dlakić danas je univerzitetski profesor, autor pojedinih poglavlja u stručnim knjigama, sa oko 40 radova u najpoznatijim naučnim časopisima, koga citiraju u više od 1.000 radova. Živi u Bouzmanu, Montana, SAD; sarađuje sa naučnicima u Americi, Italiji, Engleskoj, Škotskoj, Japanu